Hafta:    17


Mevzu: Güzel Ahlak


Araştırmalarınızı bekliyoruz..

Sevgili Peygamberimiz  Hadisi serifinde:
Islam ahlak güzelliginden,güzel ahlakdan ibarettir
Hz.Aise.r.a. validemizden Peygamberimizin ahlaki soruldugu zaman :Onun ahlaki Kur´an idi.buyururlardi.Bunun böyle olmasi gayet tabii bir gercektir.Cünkü Resülü Ekrem:Ben mekarimi ahlaki itmam icin ,bütün ahlak güzelliklerini tamamlamak icin gönderildim,buyurmustur.
Sevgili Peygamberimiz,müminlerin imanda kemale erebilmeleri ancak güzel ahlak ile olacagini bildirmektedir.Ahlaki güzel olan müminlerin imani kamil sahibi olacaklarini su Hadis-iSerif bildiriyor:
اكمل المؤمنين احسنهم خلقا
Manasi:müminlerin iman yönünden en üstünü,ahlakca,huy bakimindan en güzel olanlaridir.
Ahlakinda bozukluk olan müminlerin imanlarinda zayiflik vardir.Imanini yükseltmek isteyen ahlakini güzellestirmelidir.Zayif iman sahibini Cennete götürebilmesi tehlikelidir.Akilli müslümanlar ahlakini güzellestirmek icin daima gayret ederler.
P.E:Sizin en hayirlilariniz,en seckin, en kiymetlileriniz,ahlaken en güzel olanlarinizdir.buyuruyor
Din  Kardeslerim!Güzel ahlak hakkinda daha pek cok hadisi –serif vardir.
Iyi huylu,güzel ahlakli olmak insanin kendi elindedir.
Güzel ahlakli olmak isteyen müslüman Peygamberimizin ahlakini okuyup ögrenmelidir.Peygamberimizin ahlakini kendisine örnek tutmalidir.Cünkü Peygamberimiz kadar güzel ahlakli bir insan daha dogmamisdir..
Peygamberimizin Ahlaki:
Peygamberimiz,insanlar icin bir örnektir.Biz her isimizde,her gidisimizde P.E. örnek tutariz.Peygamberimiz gibi yapmaya,P.E. gibi olmaya calisiriz.Onun yüksekligine erisilmezsede erismeye calisiriz.
P.E.,güler yüzlü,tatli sözlüydü.Agzindan kötü bir söz cikmaz,kimseyi incitmezdi.Ömründe hic yalan söylememisdir.Verdigi sözden dönmez,söz verdigi zaman,sözünü mutlaka yerine getirirdi.
P.E. cok cesurdu.Korku nedir bilmez ve ´tan baska kimseden korkmazdi.Muharebelerde kilic elinde düsmanlarla carpisti.Bütün kötülükleri kaldirdi.
P.E. ,kötü adamlari hic  sevmezdi,kötülere karsi cok sert davranirdi.Kötülügü görünce ates püskürürdü,iyilige karsi ise kuzu gibi yumusak davranirdi.
P.E. ,basladigi isi bitirmeden birakmazdi.Hemsehrileri,Peygamberimize ,,EL EMIN,,(güvenilir insan ) ismini vermislerdi.
P.E. ,büyüklere saygi,kücüklere merhamet,sefkat gösterirdi.Cocuklari cok severdi.Hele yetim öksüz,kimsesiz cocuklara cok acirdi,onlara cok yardim ederdi.Kimsesizlerin islerini görmekten zevk duyardi.
P.E ,komsu hakkini cok gözetir ve onlari hic gücendirmezdi.Hizmetcileri de cok gözetir ve onlari hic gücendirmezdi.Hizmetcileri de cok hos tutardi.Kendisi ne yer,ne giyerse onlara da ondan yedirirdi ve  giydirirdi.
P.E.cok cömertti,hic bir seyini esirgemez,herkese elinden gelen yardimi yapardi.P.e.,misafirlerini güler yüzlü karsilar,onlara elini uzatir,ellerini sikar,kendisi hizmet eder ve giderlerken de kapiya kadar ugurlardi.
P.e. hastalari  ziyaret eder,onlarin iyi olamlari icin calisir ve dua ederlerdi.
P.E.,cok utangacti.(utanmak hissi  imandan gelir,utanmak hissi olan  kötülük yapmaz) buyururlardi.
P.E,konustugu zaman tane tane söyler,manali,kisa ve acik konusurdu.Seslerini yükselmezlerdi.Sözlerini herkes rahatlikla dinlerdi.Baskasi konusurken sözünü kesmez,konusani can kulagiyla dinlerdi.
P.E. ,kimsenin evine,odasina izinsiz girmezdi.Bir yere misafirlige gittiginde evvela kapiyi vurarak izin alir,kapi acilinca selam verir ve iceriye girerdi.
P.E.,görüstügü kimselerin ellerini sikar,hallerini,hatirlarini sorardi.Fakirleri cok korurdu.Dilenciligi sevmez ve bundan kurtulmalari icin onlara yardim eder,yol gösterirdi.
P.E.,cok caliskandi.Vaktini hic bosuna gecirmezdi.Coluguna cocugunu gecindirmek icin ticaretle mesgul olurdu.Alis veriste kil kadar dogruluktan ayrilmazdi.Dogrulugu ve dogru kimseleri cok severdi.
P.E. ,evine ,ailesine,coluk cocuguna cok bagli idi.Büyükleri sayar,kücükleri severdi.Cocuklari kimin olursa olsun pek severdi.Cocuklarla karsilastiginda onlarla konusur,onlari oksar ve koklardi.Turfanda  yeni cikmis bir meyve getirirlerse evvela ilk once cocuklarin en kücügüne verirdi.Bir yere giderken en son ayrildigi,gelince de en evvel bagrina bastigi cocuklari ve  torunlari  olurdu.Dua ederken bile onlari bagrina basardi.Cocuklar,Allahin ,,bir hediyesi,, dir derdi.Tertemiz verilmis olan bu hediyeyi,temiz tutmak hic bir suretle kirletmemek ana ve babanin vazifeleri oldugunu söylerdi.
P.E,sad evede temiz giyinirdi,temizlige cok dikkat ederdi.Yemekleri de sade idi,yemek secmezdi.Ne bulursa onu yerdi.Sevmedigi yemegi kötülemezlerdi.Yemekten once ve sonar ellerini daima (her zaman) yikardi.

Mensûbu bulunmakla iftihar ettiğimiz İslâm dîni, bazı İslâm büyüklerinin beyânına göre üç şeyden meydana gelmektedir. Îman, amel ve ihlâs. Yine bazılarının beyânına göre de îman, vazîfe ve güzel ahlâktan meydana gelmiştir. Bunlar mahiyet itibariyle birbirinden ayrı gibi görünselerde aslında bir bütünü meydana getiren üç ayrı unsur gibidirler. Îman kalbe, vazîfe(yani amel) vücûda mahsustur. Güzel ahlâk ise nefsin kötü ahlâkına zıt olarak ruhta yerleşen bir seciyye ve huydur. Bu beyanlardan anlaşılacağı üzere hutbemize mevzû ittihaz ettiğimiz güzel ahlâk, îmanın ayrılmaz bir lâzımıdır. Kâmil bir müslüman olmanın yolu da güzel ahlâktan geçer. Öyle ise insanı kemâle erdiren bu ahlâk nedir?

Ahlâk kelimesi arabça hulk (...................) kelimesinin cemisi olup lügaten; “insanda bulunan rûhî ve zihnî haller” manâsına gelir. İstılâhta ise, netîcede aynı manâya gelen muhtelif tarifler yapılmıştır. Ahlâk: “gerek yaratılışta gerekse sonradan tahsil yoluyla elde edilen rûhî hallere verilen isimdir.” Yine ahlâk: “İnsanın nefsinGüzel huyun alâmetlerinden bazıları, güler yüzlü, tatlı sözlü, yumuşak huylu ve ağır başlı olmak. Bu vasıfları kendinde cem eden müslüman güzel ahlâk sahibi sayılır. Rasûlüllah Efendimiz eshabdan Aiz oğlu Eşec münzir(ra)’a şöyle buyurdular: “Sende iki huy vardır. (cc) onları sever. Yumuşak huyluluk ve ağır başlılık.” Yine Fahr-i Kâinât Efendimiz şöyle duâ ederlerdi: “Yâ , senden sıhhat, iffet, emânet ve birde güzel huy isterim.” “Yâ , ayrılık ve muhâlefetten, iki yüzlülükten ve kötü huydan sana sığınırım.” Yine Peygamber (sav) Efendimiz aynaya baktığı zaman: “Yâ beni güzel yarattığın gibi ahlâkımıda güzelleştir” buyurmuşlardır. de sâbit bir melekedir. Ruhta yerleşen bir seciyye ve huydur.” diyenler olmuştur.

İNSANLARIN SAHİP OLDUĞU HUYLAR İKİ KISIMDIR:
1.CİBİLLİ HUYLAR : Yaratılıştan fıtrattan olan huylardır.
2. KİSBİ HUYLAR : Çevresinin ve yaşayış şartlarının tesiriyle edinilen huylardır.
      İkinci kısım huylar değiştirilmesi mümkün ve kolaydır. İkinci kısım huylar değişmesi zor ise de imkansız değildir. Çirkin huyları güzel huylara tebdil etmeye ( tezhibi ahlak ) denir.bu tebdil herhalde mümkündür eğer mümkünolmasıydı Rasülü Zişan Efendimiz ‘’Ahlakınızı Güzelleştiriniz.’’ Buyurmazdı.
GÜZEL HUYLAR VE MUKABİLİNDE OLAN KÖTÜ HUYLAR :
1.İttika: ü Tealadan korkmak, haram ve şüpheli şeylerden sakınmak.
MUKABİLİ;Fısku fucur’dur.
2.EDEP :Güzel terbiye utanılacak şeylerden insanı koruyan melekedir.
MUKABİLİ;İsaettir.
3.İHSAN:Hayır namına yapılması münasip olanı yapmak demektir.
4.İHLAS: Herhangi bir işi güzel niyetle  saf bir kalp ile yapmak, o işe başka bir şley karıştırmamak demektir.
MUKABİLİ;Riya’dır.
5.İSTİKAMET:Her işte itidal üzere bulunmak, adaletten doğruluktan ayrılmayıp diyanet ve akıl dairesinde yürümek demektir.
6.İTAAT: Mafevkin meşru emirlerini dinlemeyip ona göre yürümektir.
MUKABİLİ;İsyan’dır.
7.İKTİSAT:Her hususta luzumundan fazla veya noksan sarfiyattan kaçınmaktır.
MUKABİLİ; İsraftır.
8.ÜLFET: Münasip insanlarla güzel suretle görüşüp konuşmak demektir.
MUKABİLİ; Uzlet, nefret, inzivadır.
9.EMNİYET:Bir şeye itimat etmek Demektir.
MUKABİLİ;Sui istimaldir.
10. İNSAF: Hakikat dairesine hareket etmek ve hakiki itiraf demektir.
MUKABİLİ;Zulüm, gadirdir, hakkı inkardır.
11.BEŞAŞET:Güzel yüzlü, hoş halli olmaktır.Beşaşet, ruhta safiyetin, neşvenin yüzde pırıltısı demektir.
MUKABİLİ;Usubettir yüz ekşiliği.
12.TE’DİB:Terbiye etmeketir.
MUKABİLİ;Terbiyeyi terk etmektir.
13.TA’ZİM: Hürmet etmek saygı göstermek.
MUKABİLİ:Tahkir , hakir görmektir.
14.TEFEKKÜR: Düşünmek,bir mesele hakkında fikri harekete geçirmekir.
MUKABİLİ; Gaflettir.
15.TEVAZU: Mahviyet göstermek, müstahak oluğu mertebeden altında olduğunu tefeddülen razı olamak.
MUKABİLİ;Tekabbür, tecebbür, gururdur.
16.TEVEKKÜL:Hakka güvenmek esbaba sarıldıktan sonra muvaffakiyetihak’tan beklemek.
17.SEBAT:Sözünde durmaktır. Kanaatte veya bir fikirde sabit olmak.
18.CUD: Cömertlik, insanların ihtiyaclarını bildirmeksizin iyilik yapmak.
MUKABİLİ; Buhul, cimrilik.
19.HAZM:İhtiyatlı bir tarzda davranmak, sonucu bilinmeyen şeylere atılmamak.
MUKABİLİ;İhtiyatsızlık.
20.HÜNÜ ZAN:Güzel sanmak.
MUKABİLİ;Sü i zan. Kötü sanmak.
21.HIFZI LİSAN: Dili lüzumsuz lakırtıdan korumak.
MUKABİLİ; Malayani boş şeylerle uğraşmak.
22.HİKMET: İlim ve amelin birleşmesinden ileri gelen yüksek bir sıfattır.
23.HİLM:Şiddete tahammül, gadap ateşi söndürmek nefsini heycandan korumak demektir.
MUKABİLİ;Hiddet,Tehevvürdür.
24.HAMİYET:Mukaddes şeyleri, milletin haklarını korumakve nasu,haysiyeti töhmetten vikaye etmek hususlarında gösterilen gayret.
25.HAYA: Utanma, hicap, ar, namus manalarına gelir.
MUKABİLİ;Vekahattır, hayasızlık, utanmazlık, hakkı batıl sürette görmektir.
26.HUŞU: Hakka boyun eymek.
MUKABİLİ;İstikbar kalb huzurundan mahrum olmak.
27.DOSTLUK:İki veya daha fazla  kimseler arasında meydana gelen samimi veya sevgi bağı.
MUAKABİLİ; Düşmanlık.
28.DİYANET:Dindarlık, dinin hükümlerine riayet etmek.
MUKABİLİ; Dinsizlik.
29.ZİKR: Anmak, hatırlamak. Tealanın mukaddes isimlerini anmak en ulvi zikr’dir.
30.RIZA: Herhangi bir hükmü veya hadiseyi  hoş görüp kalben kabul etmektir.
MUKABİLİ;Muhalefettir.
31.RIFK: Yavaşlık, mülayemet, nezaketve nevazişle muamele, neticesi güzel olan şeye güzelce inkiyat manasınadır.
MUKABİLİ; Ünftür, gılzettir,sertlik göstermektir.
32.SA’Y: Çalımaktır, birmaksadın meydana gelmesi için elden gelen gayreti göstermektir.
MUKABİLİ; Atalettir, bataettir, meskenettir.
33.SETRİ UYUP: insanların ayıplarını görmemezlikten gelip başkalarına ifşa etmemektir.
MUKABİLİ;İfşayi uyuptur.
34.ŞEFKAT: Acıyıp esirgeme korku ile karışık merhametten ileri gelen bir ruhi halettir.
MUKABİLİ; Rahmet ve rikkat duygusundan mahrumiyet.
35.ŞECAAT: Yiğitlik, bahadırlıkdemektir.
MUKABİLİ:Cebanettir, korkalıktır.
                                 
            - - - - -  ARKASI YARIN ARKADAŞLAR - - - - - 
 

Arkadaşlar benim bulabildiğim 'GÜZEL HUYLAR VE MUKABİLİ OLAN HUYLAR'' Bukadar.

Lokman Aleyhisselam Buyurdu;

Ahlak-ı hamideden üç şey vardır ki, üç vakitte belli olur.

*Bir kimsenin hilim olduğu gadaplandığı (sinirlendiği) zaman belli olur.
*Bir kimsenin cesareti harp anında belli olur.
*Bir kimsenin cömert olduğu bir hacet düşünce belli olur.

F.T.
20 ocak 1977