Recep Kelimesi Üzerine

[fatihan]

- Recep.

Lâfzı, iştikak yollu çıkan isimler arasında sayılır. Kelime kökü de:

- Tercip.

Masdarı köküdür.Tercib ise. Araplara göre şu demeğe gelir:
- Saygı.

Yani: Tâzim.

Bu aya saygı gösterip tâzim edildiği zaman şöyle denir:

- Ben bu aya saygılı oldum. (Recebtü hâzeşşehre)
Bu tâbir, Habbab b. Münzir b. Cümuh’un sözünde dahi geçmiştir. Ki, bu Sakîfe-i Beni Sâide'de olmuştu. Şöyle ki:
Rasulüllah (SAV) Efendimiz vefat ettiği gün, tayin edilecek halife için, ansar ve muhacirin ihtilâfa düştüler. Bu arada, ansar, muhacirine şöyle dedi:
- Bir emir sizden olsun; bir tane de bizden.
Bu sırada, Habbab kızdı; kılıcını çekti ve şöyle dedi:
- Ene cüzeylehal-Muhakkek ve uzaykuhal-mürecceb. (Kavmim arasında ulu, onların boyun eğip saygı gösterdiği biriyim.)
Burada; bu cümlenin biraz lugat manâsına göre ayrıntılarına girelim:
- Cüzayk.
Tâbirini kullanmıştır ki; şu demeğe gelir:
- Sahiplerine göre pek değerli bir hurma ağacıdır. Bilhassa, meyvelendiği zaman, devrilmemesi için ona dayanak verirler.
- Recbe.
Lâfzının bir başka manâsı dahi, şudur: Hurmalığın çevresindeki bina.
Biraz da:
- Cüzeylühal-Muhakkek
Deyimi üzerinde duralım. Şu manâya gelir:
- Bilhassa uyuz develerin sürtünüp kaşındığı hurma kütüğü. Yani Küçüğü.
Denilmiştir ki:
- Cezel.
Kelimesinin manâsı şudur: Develerin sürtünüp kaşınmaları için, ağıllarına dikilen kütük.
Bayezid, Yahya b. Ziyad Ferra'dan naklen şöyle anlattı:
- Bu aya receb adının verilmesinin sebebi şudur ki: Bu ayda Araplar, hurmaları bol ağaçlara, destek verirler. Kökünden taa dalına kadar bağlarlar. Tâ ki: Rüzgâr sallayıp onun meyvelerini düşürmeye .
Bu işi yaptıkları zaman da, şu tâbiri kullanırlar:
- Reccebtün-nahle. (Yani: Hurmaya destek verdim.) Receb, tâbiri için şöyle diyen de vardır:
- Tercib.
Kelimesi şu manâyadır: Hırsızlık ve daha başka yollardan almak isteyenlerden, meyvelerinin yere düşmesinden korumak için, hurma dallarına dikenlik yapmak.
Şöyle diyenler dahi vardır:
- Hurmanın meyveli dalları eğildiği zaman, yere düşmemesi için ona verilen destek işinin adı: Tercib'dir.
Şöyle diyenler dahi vardır:
- O lâfız, Arap dilinden bir kelime olup bir şeyden heybete kapıldıkları zaman:
- Reccebtüş-şey'e (O şeyden heybete kapıldım)
Derler.
Bazıları dahi:
-Tercib.
Tâbirini, hazırlanmak manâsına almışlardır. Zira, bu manâda, Rasulüllah (SAV) Efendimiz şöyle buyurmuştur:
- “Receb ayı içinde, şâban ayı için çokça hayır tercib edilir. (Yani hazırlanır.)”
Bazıları da demiştir ki:
- Tercib, -ü Teala’nın (CC) zikrini tekrar ile, ona tâzim etmektir. Zira, melekler dahi; içinde Yüce ’ı (CC) tesbih, tahmid, takdis bulunan seslerini tercib ederler. (Yani: Tekrar ile yükseltirler)
Bazıları dahi, bu ayı receb değil de:
- Recem.
Diye anlatmışlardır. Zira, bu ayda, müminlere eziyet etmemesi için şeytan recm’ edilir. (Yani: Bir yana atılır.)
- Receb.
Lâfzı, (Arapça aslına göre) üç harften ibarettir. Şöyle ki: RA CİM BA.

RA     : Yüce ’ın (CC) rahmetine işarettir.
CİM : Yüce ’ın (CC) cömertliğine delildir.
BA     : Yüce ’ın (CC) iyiliğini ve ihsanını anlatır.

Anlatılan manâya göre: Bu ayın başından sonuna kadar, kullar üç ihsan gelir. Şöyle ki:
a) Azab olmadan bol rahmet;
b) Cimrilik olmadan bol bol cömertçe vermek.
c) Cefasız, safalı ihsan.

[müteallim]

fatihan kardes bunlari nerede buldun sag olasiniz ellerinize saglik

[Himmet]

razi olsun kardeşim Mevla Dareyn saadetleri ihsan etsin

[zaman_1453]

fatihan kardes bunlari nerede buldun sag olasiniz ellerinize saglik

:x

[duha]

Razı Olsun...

[Uludag]

Malumat için teşekkürler... 
Bizim oralarda Recebin ismi tafdili kullanılır.
ERCEB 

[ankebut-57]

Malumat için teşekkürler... 
Bizim oralarda Recebin ismi tafdili kullanılır.
ERCEB 

Bizim orda da onun evrimleşmiş hali. İrecep..

Bu birazda Türkçe'nin eski şivesinden kaynaklanıyor tabi. Önceden Türkçede "R" ve "L" ile başlayan kelime bulunmazmış diye duymuştum. Bu kelimelerin evveline bir "İ" ziyadesiyle Türkçeye mal etmişiz.

İrecep, İrâsim, İleğen (bkz.leğen) vs...