Hangi hallerdeki sözler gıybet değildir?

[İsra]

Gıybet Efendimiz'in ifadeleriyle mümin kardeşinin hoşuna gitmediği bir şeyi onun gıyabında söylemektir.Kur'an-Kerim gıybeti bir müminin diğer bir mümin kardeşinin ölü etini yemeye benzetmiş ve bu çirkin fiili haram kılmıştır.(Hucurat,49/12) Bununla birlikte gıybet bazı durumlarda caiz görülmüştür:

*Zulümden şikayet etmek:Zulme uğrayan bir insanın uğradığı haksızlığı bir üst makama iletmesi gıybet değildir.

*Islah maksadıyla söylenen sözler:Islah maksadıyla bir kişinin yaptığı kötülükleri anlatmak ve bu kötülükleri gidermek için konuşmak gıybet dairesine girmemektedir.

*Fetva istemek:Eşinden rahatsız olan bir kişinin bir müftiye giderek "Eşim çok cimridir,bana geçim için yetecek kadar para vermiyor.İzinsiz olarak cebinden para alabilir miyim?" şeklinde ondan fetva istemesi gıybet değildir.

*Bir mü'mini kötülükten korumak:Bir iş kuracak olan adam oratağının güvenilir birisi olup olmadığını araştırırken bu mevzuda etrafındaki insanların o kişinin güvensiz bir insan olduğunu ifade etmek için "Bu adam üç kağıtçı,dolandırıcı,çarpabilir." gibi ifadeler kullanmaları gıybet değildir.

*Lakabı söylemek:Kişinin üzerinde bulunan ve o özelliğiyle tanınan birisinin bir özründen dolayı "Kel,aksak...." gibi ifadelerle isimlendirilmesi gıybet değildir.

*Bir günahı açıkca işleyen ve bununla övünen kişi:Bir günahı açıkça işleyen ve bunu bir övünç vesilesi yapan kişi hakkında da örneğin "İçkici,kumarcı,zinacı..." demek gıybet değildir

[zeynep13]

rabbim bizi bu yamyamlıktan uzak etsin!
uzak kalmamıza yardım etsin!
çünkü zor! her ortama girebiliyor gıybet!
Allah muhafaza!

[sedat_islam]

Bir mü'min, diğer bir mü'minin aleyhine bir söz söylediğinde, sakın bu sözleri aleyhine söylenene ulaştırmayın. Müslümanlar hiçbir zaman kötü haberin değil, iyi ve güzel haberlerin postacısı olmalıdırlar. Bu söz taşıma olmadığı zaman mü'minlerin araları iyi olur, mü'minler de birbirleri ile iyi geçinirler. Bütün kötülükleri insana yaptıran nefistir, nefsi emmâre, insana kötülüğü emrediyor. Bu mânada ki bir hadis–i şerifte Resûlullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdular:
"Her kim bir kardeşini bir günahla ayıplarsa, o günahı işlemedikçe ölmez."
Bu hususun yanında bir de gıybet ve iftira vardır ki, Allah mü'min kardeşlerimizi bunlardan muhafaza eylesin. Gıybet; mü'minin, mü'min kardeşinin arkasından konuşması, bu konuşma duyulduğunda hoşlanmayacağı bir şeyse, işte bu gıybettir.
Gıybet büyük günahtır. Allah Celle Celâluhu Kur'an–ı Kerim'de gıybeti açıkça zemmetmiştir. O kadar pis bir şey ki gıybet, Rabbimiz onu ölü eti yemeye benzetmiş. Bir mü'min düşünün, o mü'minin canı, malı ve ırzı Müslümanlara haramdır. Gıybet de bu gruba girer ve dolayısıyla da gıybet mü'minin ırzı, şeref ve haysiyeti ile alâkalıdır. Bunun içindir ki, Allah Celle Celâluhu gıybet hususunu mal ve can ile birlikte tutmuştur.
Gıybetten uzak durmalı, hele hele birinin hatırı için, bir başkasının menfaati için, kendi menfaati için ya da sadece nefsin talebi için bu büyük suç işlenmez. Hatırı sayılacak biri var, emrine amade olunacak biri var o da Mevlâ'mızdır. Mevlâ'mızın hatırı sayılınca, emrine amade olununca, Resûlullah ve onun varislerinin de hatırı sayılmış olur.