Sıla-ı Rahim

[zaman_1453]

Sıla-ı Rahim
(Akrabaya iyilik, ihsan ve alakayı kesmemek)

         Sıla-ı Rahim bir selam ve hediye ile de olsa vaciptir. Sıla-ı Rahim akrabalara yardım etmek, onlara ihsanda bulunmak, onlara lütufla muamele etmek ve onlar ile oturup konuşmaktır. Yakın akrabalarını sık sık ziyaret eder. Çünkü onları ziyaret ülfet ve sevgilerini arttırır. Yakın akrabasını her cuma veya ayda bir ziyaret eder. Her kabile ve aşiret kendilerinden başka kimseler üzerine hak izhar etmekte ve yardımlaşmakta tek bir el gibi olur. Bazısı bazısının hacetini reddetmez. Çünkü reddetmek insanlar arasında ilgi ve alakayı keser.

       Hadisi şerifte varit olmuştur ki “Sıla-ı Rahim ömrü uzatır.” diğer bir hadisi şerifte de “Akraba ile ilgi ve alakayı kesen kavim üzerine melaike inmez.” buyrulmuştur. Kurtubi tefsirinde “Sıla-ı Rahim vacip olduğu ve akraba ile alakayı kesmenin haram olduğu hususunda Ümmetin icmaı bulunduğunu naklediyor. Çünkü bu hususta kitap ve sünnetten kati deliller vardır” diyor. Tebyinil Meharim isimli kitapta “Sılası vacip olanların kimliği hususunda ihtilaf etmişlerdir. Bazıları; o mahrem olan (evlenmesi haram olan) her yakın akrabadır dedi. Bazıları da; ister mahrem olsun ister olmasın bütün akrabadır dediler” diye zikretti. Bu ikinci görüş metinin mutlak zikredilmesinin zahirinden anlaşılmaktadır. Nevevi Müslim şerhinde “Bu en doğrusudur.”dedi ve bunun doğruluğunu bir çok hadisi şeriflerden istidlal etti.

          Akrabanın dereceleri farklıdır. Mesela anne ve baba diğer yakın akrabanın hepsinden mühim olup önce gelir. Zi rahmi mahrem (kendileriyle evlenilmesi haram olan yakın akraba) olanlar da mahrem olmayanlardan önce gelir. Tebyinülmeharimde “Eğer akrabası başka yerde iseler mektup göndermek (telefon etmek) suretiyle onlara sıla-i rahim yapar. Eğer onlara gitmeye gücü yetiyorsa gitmek efdaldir. Eğer anne ve babası varsa ve onun gelmesini arzu ediyorlarsa mektup kafi değildir. Eğer anne ve babası onun hizmetine muhtaç ise hizmetini yapmalıdır. Babadan sonra büyük kardeş baba yerindedir. Büyük kız kardeş ve teyze sıla-ı rahim hususunda anne gibidir. Bazıları amca da baba gibidir dedi. Bunlardan başka diğer akrabaya telefon etmek mektup veya hediye göndermek kafi gelir.” denildi.  . Sonra bilki onlar sana sıla-ı rahim yaptıkları zaman sende onlara karşılık yapacaksın demek değildir. Asıl sıla-ı rahim onlar sana sıla-ı rahim yapmasalar dahi senin onlara sıla-ı rahim yapmandır. Çünkü buhari ve başka muhaddisler şunu rivayet ettiler. “karşılık veren kişi sıla-ı rahim yapan değildir. Esas sıla-ı rahim karşı taraf alakasını kestiği halde onu bitiştirmeye çalışandır” Kişi anne ve babanın önünde yürüyemez ve mecliste onların üst tarafında oturamaz. Hiçbir hususta onları geçemez. (yani yemek, içmek, oturmak, konuşmak ve sair ehvalde). Sesini onların sesinden çok yükseltmemelidir. Anne ve babası asi ve kafir dahi olsa onlara rahmet etmesi için dua eder. Çünkü Cenabı Hakkın onları İslam’ a hidayet etmesi bir rahmettir. Hadisi şerifte “Kişi anne ve babasına duayı terk ettiği zaman dünyada rızkı kesilir.” buyruldu. (DÜRER C.1  S.323 – REDDÜL MUHTAR C.6  S.411 – RUHUL BEYAN C.5  S.147 148)



ANNE VE BABANIN EVLADI ÜZERİNDE ON HAKKI VARDIR
1-   Eğer muhtaç ise yedirmek
2-   Muhtaç ise hizmet etmek.
3-   Çağırınca icabet etmek.
4-   Günah olmayan bir şeyi emredince itaat etmek.
5-   Anne ve babası ile konuşurken yumuşak konuşmak, kaba ve kırıcı konuşmamak.
6-   Elbise ihtiyacı olursa giydirmek (gücü yettiği kadar)
7-   Yürürken arkasında yürümek.
8-   Kendisi için sevdiğini onlar için de sevmek.
9-   Kendisi için kerih görüp istemediğini onlar için de kerih görmek.
10-   Her ne zaman kendisi için dua ve istiğfar ederse onlar için de mağfiretle dua etmek.
        Fakih ebu leysden “anne ve baba evladından kızgın ve kırgın olarak vefat ederse vefatından sonra memnun etmek mümkün olurmu?” oda “üç şeyle mümkün olur.1- Salih olmak 2-onun yakınlarına ve dostlarına iyilik yapmak. 3-onlar için sadaka verip dua ve istiğfarda bulunmak “dedi.
       Bir kisinin kafir olan anne ve babası olduğu zaman onların nafakası Müslüman çoçuğu üzerine olur. Ve o anne ve babasına iyi davranması, ziyaret edip hizmetlerini yapması lazım olur. Ancak kafir yapmaya uğraşılırsa o zaman ziyaret etmemesi caiz olur.  (ABDULLATİF S.88 – FETAVİLHİNDİYE C.5  S.348 –REDDULMUHTAR C.6  S.411 )
 

[Mahi]

Buharî ile Müslim'in birlikte naklettiklerine göre Peygamberimiz {S. A.S.) söyle buyuruyor:
«— Akrabalik hakkini çigneyenler Cennete giremezler.»
Süfyân: «Bundan murat, silayi rahim yapmayanlardir» demiştir. Güvenilir ravilerin senedi ile imami Ahmed dahi rivayet etmistir.


Isfehanî'nin rivayetine göre Cabir şöyle demistir: Peygamber (S.A.S.)´imizin huzurunda oturuyorduk. O: «Akrabalik haklarini gözetmeyenler aramizda oturamazlar» dedi. Bunun üzerine bir delikanli ayaga kalkarak halkamizdan çikti ve bir teyzesine gitti, aralarinda bir kirginlik varmis, hemen orada delikanli teyzesinden afv diledi, teyzesi de onu afvettigini bildirdi, arkasindan delikanli yine aramiza katildi.
Bunun üzerine Peygamber'imiz (S.A.S.) «Aralarinda akrabalik hakkini çigneyen birisinin bulundugu topluluga (C.C)`in rahmeti inmez» buyurdu.


Imam-i Ahmed'in sahih senetle rivayetine göre: Peygamber'imiz (S. A.S.) buyuruyor ki:
"Faizin en katmerlisi, müslümanin irzina haksiz yere dil uzatmaktir. Rahm (C.C)'in «Rahman» isminden türemiş karşilikli bir kan yakinliğidir. Bu yakinlik bağini çigneyenlere (C.C) Cenneti haram eder.