elfida
aktif okur
 Offline
Mesaj Sayısı: 162
|
 |
« : Nisan 20, 2008, 01:46:40 pm » |
|
Sui zan hüsnü zan
(birbirinden farklı 4 zan)
Kadın arkadaşına kocasından dert yanmaktadır; “kıskançlığı o kadar arttı ki ben yanında iken yanımıza yaklaşan adamın ne istediğini dinlemeden yerden aldığı taşı çekinmeden adamın başına vurup yaralayabiliyor.”
Ortak arkadaş durumu vahim bulup bir fırsatını yakaladığında arkadaşının eşinin yanına gider ve:
_Hayırdır! Artık adam yaralamaya da başlamışsın
_Anlaşılan eşimle görüşmüşsün.
_Evet. Halinden endişe ediyor.
_Sorma benim cebimde bin beş yüz dolar vardı, karım da pırlanta küpelerini takmıştı. Adam sinsice yanımıza yaklaşınca hırsız olabileceğini düşünüp, yerden aldığım taşı başına vurup, hızla eşimle orayı terk ettik.
Aynı gün ortak arkadaş bir başka arkadaşının başına bir kaza geldiğini ve hastane de başına dikiş atıldığını öğrenir. Bu kez de onu ziyaret etmeye gider.
_Geçmiş olsun, Ne olmuş sana böyle?
_Ne olacak kardeşim canım sigara içmek istedi, baktım yanımda ateş yok, yoldan geçmekte olan çifte yaklaştım, tam adamdan; “ateşi varsa sigaramı yakıp yakamayacağını” soracağım, daha hiçbir şey söylememe fırsat bile vermeden yerden aldığı taşı başıma öyle bir indirdi ki gözümü hastanede açtım. Dünkü gazetelerden birinde benim haberime yer vermişler. Benim için temin edebilir misin?
Ortak arkadaş kaza gününün gazetesini bulur ve okur: “ İçkinin insanı ne hallere düşürdüğünün acı örneği. İçkili adam düşe kalka geldiği bankta sızmış, banktan düşünce de feci şekilde başı yaralanmış.”
Bir olay ve dört zan… Hiç birisinin diğeriyle uzaktan yakından alakası yok. Sadece herkes olayı araştırmadan, birbiri hakkında sui zanda bulunuyor.
İnsanların gerçeği, işin aslını astarını öğrenmeden herhangi bir olay karşısında beyninde hayal kıvamında yürüttüğü düşünceyi kalbine doğrulatarak yaptıkları zanlar hele bir de sui zan ise; hem iletişim kazalarına hem de bedensel kazalara sebep oluyor. Sonuç; birçok kazazede…
Şeytanın yaptığı su-i zandı ve lanetlendi, Hz. Adem’in yaptığı ise hüsnü zandı ve cennetten kovuldu. Nihayetinde ikisi de gerçek değildi ve Yunus suresi / 36 da:
“ Zan, haktan hiçbir şeyin yerini tutmaz” buyuruyor Cenabı Hak. İlk olarak; gerek hüsnü zan olsun, gerek su-i zan olsun her ikisinin de zan olduğunu kabul edip ikisinin arasındaki farka girmeden zannı iyice tanımak gerekir ki; Zan: Sanmak, farz etmek, ihtimale göre hükmetmek olup, gerçekle yakından uzaktan alakası olmayan aklı yürütmeler, tahminlerdir.
Hucurat suresi/12 de Cenabı Hak; “Ey iman edenler! Zannın çoğundan sakının! Şüphesiz ki zannın bazısı günahtır ...” buyuruyor.
Tefsir ve tahlil :Ayeti kermede (kesiran) kelimesinin nekra oluşu , bütün zanlarda ihtiyat olunmak ve teemmül edip onun hangi kabilden olduğunu bilmek içindir.çünkü zanlardan öylesi vardır ki tâbî olunması vaciptir.amellerden kendisinde katiyet olmaması cihetinden zan ve Allaha hüsnü zan gibi.Haram olan vardır.Katiyete muhalif olması cihetinden , nebeviyyat ve ihtiyatta zan ve müminlere sui zan gibi.Mübah olan vardır.Yaşayış umurunda zan gibi..
dürretül vaizin cilt :2 sayfa :600.
Fetih suresi/12 de ise; “… (Peygamber ve müminler hakkında) kötü zan ile zanda bulundunuz ve helak olmuş bir topluluk oldunuz.”
Bu ayetlerde bilhassa sakındırılan, haram olduğu söylenen, bir zan çeşidinden bahsediliyor ki; o da su-i zan. Kötü zan, fena tahmin demek… Su-i zan toplumsal hastalığımız. Çünkü en kolay olanı… Araştırma zahmetine katlanmadan olayı kötüye yorup işin içinden çıkmak…
Bir de duyguları yansıtma vardır ki; kişi kendi içinde hissettiği şeyleri başkasına mal eder. Arkadaşının kendisinden istediği bir şeyi angarya olarak görüp, kendisinin kullanıldığını zanneden kişi başkalarını kendi işlerinde kullanıyor demektir. Kişiye güvendiği kadar güvenilir, sevdiği kadar sevilir. Kendisinin dedi kodusunun yapıldığını zanneden kişi de pek ala dedi kodu yapıyordur.
Hadis-i Şerifde Hz. Peygamber (SAV) Efendimiz şöyle buyurdu: “Ey iman edenler! (Bir takım ihtimal ve tahminlere dayanarak, delile ve vesikaya dayanmaksızın) şunun bunun aleyhinde zanda bulunmaktan sakınınız. Zira,bir takım zanlar da vardır ki, sözün en yalanıdır (ve büyük bir vebaldir).”
Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Suizan etmeyin. Suizan, yanlış karar vermeye sebep olur. İnsanların gizli şeylerini araştırmayın, kusurlarını görmeyin, münakaşa, haset ve düşmanlık etmeyin, birbirinizi kardeş gibi sevin, çekiştirmeyin. Müslüman Müslümanın kardeşidir, ona zulmetmez, yardım eder. Onu, kendinden aşağı görmez.)
[Buhari, Müslim]
Zan ile, başkasının kötü olduğunu kabul eden, onu gıybet eder, ona dil uzatır. Onu kötü, kendini iyi bilir. Bu da, helâkine sebep olur. (İhya)
Müminleri fâsık yani haram işleyici zannetmek, sui zan olur. Sui zan haramdır. Haram işlediğini öğrenerek, bilerek onu sevmemek, sui zan olmaz, Buğd-i fillah olur, sevap olur. Din kardeşinin ayıbını görünce, ona hüsnü zan etmeli, teviline çalışmalıdır. Onu düzeltmelidir.
Kalbe gelen düşünce, sui zan olmaz, kalbin o tarafa kayması sui zan olur. Kur’an-ı kerimde buyuruldu ki: (Ey iman edenler, su-i zandan sakının! Zannın bazısı günahtır.) [Hucurat 12]
Hadis-i şerifte de buyuruldu ki: (Sui zan yanlış karar vermeye sebep olur.) Müslim
Sui zanda bulunmak, ya da haksızlık yapmak kul haklarındandır. Haksızlık yapan her insan zulmetmektedir“Zulmetmiş olanlar konusunda bana hiç yalvarma.” (Müminun Sûresi/27)
950 sene yaşamış ve Allah adına mücadele etmiş sevgili peygamberlerimizden Hz. Nuh için, merhameti sonsuz olan Rabbimiz işte böyle buyurmuştur...
Haksızlık karşısında susan ahras(dilsiz)şeytandır, diye varit oldu.(dürretül vaizin cilt:2 s:422)
|
Aralık 30, 2004, 10:09:30 pm
Dilber MC Theme by HarzeM