Midye yemek haram mı?

[bülbül_nidasi]

midyelerdeki haram hükmu nedir

[ankebut-57]

ZAMAN gazetesinden Ahmet Şahin'in köşe yazısı  11 Nisan 2007 Çarşamba

Midye, istiridye, ıstakoz, yengeç yenir kımız, kefir içilir mi?

Yengeç, midye, istiridye, ıstakoz, karides gibi deniz ürünleri yenir mi? At eti yemenin dinen sakıncası var mı? Kımız ve kefir içilebilir mi? mezheplerin bu konulara bakış açıları nasıldır?

Soru: Bazı balıkçılar sattıkları balıkların yanında midye, istiridye, ıstakoz, salyangoz, yengeç... gibi çeşitli deniz ürünlerini de satıyorlar. Kimileri bunların yenmeyeceğini söylerken kimileri de yenmesinde mahzur olmadığını söylüyorlar. Bu deniz ürünleri yenir mi?

Cevap: Bazılarının bunları yiyişleri mezheplerinin gereği olabilir. Şöyle ki: Hanefilere göre, denizde yaşayan balık çeşitlerinin tümü de yenir. Yeter ki balık cinsi olsun, başka bir cinsten olmasın. Bu sebeple yılan balığı, yunus balığı gibi balık çeşitlerinin hepsi de yenen cinsten sayılırlar... Ancak balık gibi denizde yaşadığı halde balık cinsine dahil olmayan habis, yani pis sayılanlar da vardır. Onlar yenmezler.

Nitekim: Kaplumbağa, kurbağa, yengeç, midye, istiridye, ıstakoz, karides... yenmeyenler cinsine dahildirler.

Ancak Şafi ve Maliki'de denizde yaşayan temiz deniz ürünü geniş tutulmuş, suda yaşayanların hepsi de balık cinsi gibi temizdir, yenir, sadece timsah yenmez, denmiştir. Bu itibarla Şafi'de, ıstakoz, istiridye, midye ve benzerleri deniz mahlukları temiz kabul edilmiş, yenenlerden sayılmıştır. Demek ki bunları yiyenler diğer hak mezheplerin görüşüyle amel ederek yemiş olmaktalar...

Bu konuda değerli bir Hanefi fıkıh kitabı Nimet-ül İslam'da şöyle deniliyor:

- Balık cinsinden olmayan deniz mahlukları temiz olmadıkları için yenmezler. Midye, istiridye, ıstakoz... gibi.

Büyük İslam İlmihali'nde şöyle denilmektedir:

- Devamlı olarak suda yaşayan balıklar yenir. Fakat diğer su hayvanları habis (pis) sayılır, yenmezler. Mesela, yengeçler, midyeler, istiridyeler, ıstakozlar helal değildirler..." Anlaşılan odur ki, Hanefi'nin temiz saymayıp da yenmeyenler arasında kabul ettiği midye, istiridye, ıstakoz... gibi deniz ürünlerini yemeye alışanlar, bunları temiz kabul eden Şafi'nin görüşüyle amel ederek yemiş oluyorlar. Bu sebeple bir hak mezhebin görüşüne göre hareket etmiş sayıldıklarından kendilerini dini hükümlerin dışına çıkmış görmezler. Bu da mezheplerin sağladığı bir genişlik ve kolaylık olarak dikkatimizi çeker, bize huzur verir...

Bunlar deniz ürünleri için verilen hükümlerdir. Bir de kara havyalarının yenmeyenleri vardır. Onları da şöyle sıralayabiliriz:

- Kirpi, köstebek, kaplumbağa, salyangoz, fare, akrep, kurbağa...

Bu yenmeyenlere yırtıcı hayvanlar da ilave edilir:

- Kurt, sansar, sırtlan, aslan, kaplan, fil, maymun, sincap, gelincik ve azı dişleriyle avlanan tüm yırtıcı hayvanlar da yenmeyenlerdendirler.

***

Soru: Türkistan'a gidenler at eti ile kımızı yemeklerin en başında bulmaktalar. Ülkemizde ise at eti yenmez, kımız içilmez diyenler olduğu gibi, at eti yenir, kımız da içilir diyenler vardır. Durum nedir?

İmam-Azam'a göre at eti mekruh sayılmıştır. Ancak diğer iki imamla Hanbeli mezhebine göre at eti yenir, sütü olan kımız da içilir. Şartı: Kımızın sarhoşluk verecek dereceye gelinceye kadar bekletilmemesidir. Nitekim aynı şeyi kefir için de söylemek mümkündür. Bunların sarhoşluk verecek dereceye getirilmeden içilmesinde mahzur olmaz. Ancak uzun zaman bekletilip de içeni sarhoş edecek duruma getirilince haramlık başlar. İçilmesi caiz olmayanlar cinsine girmiş olur.

Aslında bu ölçü tüm içecekler için geçerlidir. Özel bir ameliyeden geçirilerek sarhoş edici hale getirilen tüm içecekler için haramlık söz konusudur.

Bir içeceğin haramlığı sabit olması için (renginde, tadında, kokusunda) alkol bulunduğu yolunda bir delil bulunması, yahut da içenleri sarhoş ediyor olması gerekir. Böyle bir işaret yoksa (tadında, renginde, kokusunda) alkol anlaşılmıyor, içenleri de sarhoş etmiyorsa, haram olduğunu ispatlayacak delil de bulunmuyor demektir. Buna rağmen şüphe ettiklerinden uzak kalanlar elbette tercihlerini daha sağlam yapmış olur.

[Uludag]

Ahmet Şahinden başka kimse yokmu
İslam aleminde kardeşim!

[unbeaten89]

denizde olupda balık suretinde olmayan hayvanlarin yenmesi caiz deildir.istisnalar kerahetle mevcuttur ama midye bu istisnalardan deildir

[birgonuldostu]

Balık cinsinden olanlar yenir demişsiniz. Peki köpek balığına bir balık cinsi bunun için hüküm nedir acaba...

[azizistanbul]

köpek balığının adı köpek diye köpek ile alakası yok ki . o da bir balıktır neticede .

[omur]

Lütfen, Hanefi veya Hanbeli mezhebide olan bir kimsenin keyfi bir sebebden dolayi baska bir mezhebe uymasini caiz göstermeyelim.
Kendi mezhebinden baska bir mezhebe uyabilme imkani ancak zaruri durumlarda caizdir. Böyle bir yemek için caiz olamaz. Daha nerde kaldi ozaman senin
bir mezhebe dahil olman. Her meselede keyfine göre uy baska mezhebe. Bu mezhebsizlikdir. Kendi mezhebimize uyup öylede amel etmeliyiz.

[Budak]

Omur kardeşime katılıyorum  başka mezhepbe zaruri dışındadışında keyif için uyulmaz. yemek isteyenler helalmı harammı diye bakmıyorlar (bence) Şahsen Şafi olmama rağmen asla (Allah c.c mecbur bırakmazsa ) asla yemem.

[murtaza]

          Ankebut kardeş anlaşılan okumadan yazıyı aktarmış. Ömür kardeşimizin dediği gibi bu mezhepsizliğe sebep veriyor. Kişinin bağlı bulunduğu mezhebe göre amel etmesi vaciptir. Başka mezhebi taklit etmek ancak zaruret durumunda geçerlidir.

          Zaruretin tarifi: Mecelle şarihlerinde Ali Haydar efendi: Dinin yasak ettiği bir şeyi, yapmaya veya yemeye mecbur eden, duruma zaruret derken, Hidaye şarihi İbni Humam: Kişinin öyle bir duruma gelmesi ki şayet yasak olan şeyi işlemese helak olmasıdır diye beyan etmiştir. Ebubekir Cessas gibi bazı Âlimlerde: Kişinin kendisi veya uzvu helak olması olarak beyan etmişlerdir.  Muvafakat Sahibi Şatibi ve bu gibi düşünen bazı Alimlere göre de zaruret: Dünya ve Ahiret maslahatının kıyamı için olmassa olmaz olan, şöyleki yapılmadığı takdirde dünya maslahatı istikametinde cari olmayacağı gibi ahirette de kurtuluşun olmayacağı ve nimetlerin kaçmasına sebep olan şey olarak tarif edilmişlerdir. Mevsuatil fıkhiyyenin ifadesi doğrultusunda Usulcülere göre zaruret: الضروريات الخمس (beş zaruri olan şeyler) dediğimiz dinin, nefsin, aklın, nesebin, malın muhafazasından biri üzerine korkmak olarak tarif edilmiştir. Curcani gibi diğer âlimler de: Kaldırılması mümkün olmayan nazile (gelen bir mesele) olarak beyan etmişlerdir. Malikilere göre zaruret: Helaktan veya çok şiddetli zarardan korkmaktır. Şafi fukahasından olan İmamı Remli Nihayetül muhtaç kitabında zarureti: Ölümden veya hastalıktan korkmak veyahut ta bunların dışında abdestin halefi olan teyemmümü, suyun bulunmasıyla beraber mubah kılan her türlü mahsur diye tarif etmiştir.

[zahid]

Devamlı olarak suda yaşayıp barınan hayvanlardan her nevi balık etleri yenebilir, helaldir. Kalkan balığı, sazan balığı, yunus balığı, yılan balığı bunlardandır. Fakat diğer su hayvanları çirkin şeylerden sayılır, yenmeleri caiz olmaz. Yengeç, midye, istiridye, istakoz gibi olanlar helal değildir, etleri yenmez.



kaynak  büyük  islam  ilmihali

[müteallim]

Devamlı olarak suda yaşayıp barınan hayvanlardan her nevi balık etleri yenebilir, helaldir. Kalkan balığı, sazan balığı, yunus balığı, yılan balığı bunlardandır. Fakat diğer su hayvanları çirkin şeylerden sayılır, yenmeleri caiz olmaz. Yengeç, midye, istiridye, istakoz gibi olanlar helal değildir, etleri yenmez.

kaynak  büyük  islam  ilmihali

Bu hanefi mezhebinin görüsüdür.arkadasimizin beyan ettigi gibi zaruretin disinda diger mezheblere uymak dogru degildir