«Receb» kelime olarak «tercib» mastarindan
türemistir ki tazim ve hürmet mânâsina gelir. Bu
ayda tevbe edenlere rahmet yagdigi ve ibadet
isleyenlere nûr indigi için bu aya «Asap» adi da
verilir. Bu ayda savasma egilimi duyulmadigindan
dolayi onun bir diger adi da «Esam» dir.
Ileri sürüldügüne göre, Receb, suyu sütten ak,
baldan tatli ve buzdan soguk bir cennet nehrinin
adidir. Bu sudan sâdece Receb Ayi'nda oruç
tutanlar içebilir.
Peygamberimiz ((s.a.v.).) buyuruyor ki:
«— Receb, Allah'in, Saban benim ve Ramazan da
Ümmetimin ayidir.»
Hikmet ehli der ki: «Receb kelimesi üç harften
ibarettir. «Ra» «cim» «Bâ», «Ra» Allah'in
rahmetini. «Cim» kulun suç ve cürmünü. «Ba» da
Allâh'in iyiliginin bereketini temsil eder.
Kelimenin bu harfleri vasitasi ile sanki ulu
Allah «Kulunun suç ve günahini rahmet ve
iyiligim arasina alirim» diye buyurur gibidir.»
Peygamberimiz ((s.a.v.).) buyuruyor ki:
«— Kim Receb ayinin yirmi yedinci gecesi oruç
tutarsa, amel defterine altmis aylik orucun
sevabi yazilir.»
Receb ayinin yirmi yedinci günü. Cebrail
(A.S)'in Peygamberimize ilk defa vahiy getirdigi
ve Peygamberimizin Mirâç'a çiktigi gündür.
Peygamberimiz ((s.a.v.).) buyuruyor ki:
"Beni dinleyin. Receb, insanlarin kavga
düsüncesine kapilmadiktan bir Allah Ayi'dir.
Inanarak ve önem vererek Receb Ayi'ndan bir gün
oruç tutanlar ulu Allah'in Rtzasi'ni hak
ederler."
Ileri sürüldügüne göre, ulu Allah Zilka'de,
"Zilhicce, Muharrem ve Receb Aylari'ni, senenin
diger aylarinin süsü olarak yaratmistir.
Nitekim ulu Allah: «Aylarin sayisi Allah katinda,
Allah'in Kitabinda on ikidir. Onlarin dördü
dokunulmazlik aylaridir» buyuruyor. Dokunulmaz
dört ayin ücü arka arkayadir. Yalniz bir tanesi
-ki o da Receb'dir- tek basinadir.
Söylendigine göre Beyt-ül Makdis'de bir kadin
Receb Ayi'in her günü on iki bin kere ihlâs
Sûresi'ni okur ve bu ay boyunca kaba islemeli
bir elbise giyerdi.
Bir gün hastalandi, ogluna ölünce kendisini kaba
elbisesi ile topraga vermesini vasiyyet etti.
Ölünce oglu kadini pahali bir kefene sardi. Gece
onu rüyasinda gördü. Kadin rüyada ogluna «Ben
senden razi degilim. Çünki sen, vasiyyettmi
uygulamadin.» dedi.
Oglan korkarak uyandi Yeniden anasini icine
sarmak üzere kaba islemeli elbiseyi yanina
alarak mezarliga vardi. Kabri acinca anasinin
cesedini bulamadi, sasirdi.
Bu sirada kulagina «Bize Receb Ayi'nda ibâdet
edeni bizim yapayalniz birakmayacagimizi
bilmiyor musun» diye bir ses geldi.
ileri sürüldügüne göre, Receb Ayi'nm ilk Cuma
Gecesi'nin üçte ikisinden sonra sabaha kadar
bütün melekler tek tek Receb Ayi içinde oruç
tutanlar için duâ ederler.
Peygamber'imîz ((s.a.v.).) buyuruyor ki:
"Kim dokunulmaz oylardan (Zilka'da, Zilhicce,
Muharrem ve Receb Aylari) üçer gün oruç tutarsa
amel defterine dokuzyüz senelik ibadet sevabi
yazilir."
Hadisi rivayet eden Enes Ibni Mâlik : «Bu
hadisi, Peygamber´imizin kendisinden isitmedimse
kulaklarim sagir olsun!» demistir.
Lâtif bir degerlendirme: Haram aylari dörttür.
En büyük melekler dörttür. Allâh'dan gelen
baslica Kitablar dörttür. Abdest âzâlari
dörttür. Tesbih cümlelerinin en faziletlileri
dörttür.
Onlar da "Sübhanallah, elhamdülillah, Lâ ilâhe
illallâh. Allâhu Ekber" ,dir. Sayilarin temeli
dörttür. Birler, onlar, yüzler, binler. Zaman
birimleri saat, gün, ay ve yil olmak üzere
dörttür.
Mevsimler ilkbahar, yaz, sonbahar ve kis olmak
üzere dörttür. Maddelerin hali sicaklik,
sogukluk, kuruluk ve yaslik olmak üzere dörttür,
insan vücudunun baslica unsurlan safra, koyu
sivi, kan ve balgam olmak üzere dörttür. Rasid
halifler Ebû Bekr, Ömer, Osman ve Ali (R. Anhum)
olmak üzere dörttür.)
Deyleminin rivayetine göre: Hz. Ayse söyle
buyurmustur:
Peygamber'imizi
«Allah su dört gecede rahmet yagdirir. Kurban
Bayrami Gecesi, Ramazan Bayrami Gecesi, Saban
Ayi'nin onbesinci Gecesi ve Receb Ayi'nin ilk
gecesi» buyururken isittim.»
Peygamber'imiz ((s.a.v.).) söyle buyuruyor:
«— Bes gece vardir ki, Allah o geceler içinde
kendisine yapilan dualari mutlaka kabul eder:
Recebin ilk gecesi. Saban´in onbesinci gecesi.
Cuma Gecesi. Ramazan ve Kurban Bayramlarinin
Gece'leri.»