Namaz, ibâdetlerin en faziletlisi oldugu için,
Allah (C.C)'in Kitabi'na uyarak bu hususu
yeniden tesvik ediyoruz. Bu husûsda daha önceki
bahiste belirttiklerimize ilâve yapacagiz.
Peygamber'imiz (s.a.v.) buyuruyor ki:
"Hiç bir kula kildigi iki rek'at namaz için
verilen izinden daha degerli bir bagis verilmis
degildir."
Muhammed Ibni Sirin (R.A) buyurur ki; «Iki
rek'at namazla cennet arasinda tercih kullanmak
durumunda kalsam, iki rek'at namazi Cennete
tercih ederim. Cünki iki rek'at namazda Allah
(C.C)'in rizasi. Cennette ise benim hosnutlugum
bahis mevzuudur.»
Bildirildigine göre Ulu Allâh (C.C.) yedi kat
gökleri yaratinca melekler ile doldurdu ve hiç
bir an ara vermeksizin onlari namaz kilarak
ibadet etmeye memur kildi.
Her gök halkina bir türlü ibâdet emretti:
Birinci semâdakilere Sûr'a üfleninceye kadar
ayakta dikilmeyi, bazi semâ ehline rüku'u,
bazilarina secdeyi, diger bazilarina da O'nun
heybeti karsisinda kanadlarini yere sererek
ibadet etmeyi, emir buyurdu.
illiyyûn Melekleri ile Ars Melekleri Ars'in
etrafinda dolanarak Allah (C.C)' hamd ile tesbih
ederler, yeryüzündekiler hesabina O'ndan afv
dilerler.
Ulu Allah (C.C) bütün bunlari mü'minlere ikram
olmak üzere bir namazda toplamrstir. Tâ ki gök
halkinin ibadetlerinin hepsinden, içinde birer
nümüne bulunsun.
Ayrica namazda Kur-ân´i Kerim okumayi ilâve etti
ve kullardan da bu ibâdete sükretmeyi istedi, bu
sükür, namazi, sartlari ve ölçüleri nisbetince
kilmakla yerine getirilebilir.
Ulu Allah (C.C.) buyuruyor ki:
«— Onlar ki, gaybe inanirlar, namazi dosdogru
kilarlar ve kendilerine verdigimiz rizkin bir
kismini fakirlere verirler.»
(Bakara - 3)
"Namazi dosdogru kilin, zekât verin ve rukûa
varanlar ile birlikte rükûa varin.»
(Bakara - 43)
"Namazi dosdogru kil."
(Isra - 78)
«— Fakat onlardan ilimde yüksek dereceye erenler
ile mü'minler, sana indirilen Kur'ân ile senden
evvelgelen kitaplara inanirlar. Onlar namazi
dosdogru kilanlar, zekât verenler, Allah'a ve
Âhiret Günü'ne inananlardir, iste onlara biz
büyük ecir verecegiz.»
(Nisa - 162)
Kur'ân-i Kerim´de nerede namazdan bahsedilmisse
«dosdogru kilmak» kaydina baglandigini görürsün.
Buna karsilik münafiklardan bahsederken Ulu
Allah C.C) söyle buyuruyor:
«— Namazlarinin suurunda olmayan namaz
kilicilarin vay haline!» (Maun - 4-5)
Görülüyor ki, Ulu Allah (C.C), mü'minlerden; «Namazi
dosdogru kilanlar» diye bahsederken
münafiklardan sadece «namaz kilanlar» diye
bahsetmektedir.
Bunun sebebi, namazi kilanlar çok olmakla
birlikte «namazi dosdogru» kilanlarin az
oldugunu belirtmektir.
Siradan gaafiller isledikleri amelleri, gelenege
uymak için isler ve ibadetleri Allah (C.C)'a
takdim edilecegi gün «Kabûl edilir mi, edilmez
mi?» diye düsünmezler.
Rivayete göre, nirekim Peygamberimiz ((s.a.v.).)
buyuruyor ki:
Içinizden öyleleri vardir ki, kildiklari
namazlarin sadece üçte biri, veya dörtte biri
veyahut beste biri yahud da altida biri...
(Peygamber ((s.a.v.).)'imiz onda bire kadar
çikmistir) yazilir.»
Peygamber ((s.a.v.).)'imiz bu hadisi ile namazlarin
ancak suurlu olarak kilinanlarinin yazilacagini
açiklamak istemistir.
Rivayete göre Peygamber'imiz ((s.a.v.).) buyuruyor
ki:
"Allah (C.C)'a kalbi ile yönelerek iki rek'at
namaz kilan kimse anasindan dogdugu gün gibi
günâhlarindan siyrilir."
Kulun namaz kilmasi ancak kalbiyle Allah (C.C)'a
yöneldigi zaman büyük önem tasir. Içi vesveseler
ile oyalanarak namaza bütün varligi ile kendini
vermezse söyle birinin durumuna düser; Bir adam
düsünün ki, kusurunu bagislamak için hükümdarin
kapisina varmis, içeri alinarak huzuruna
dikilmistir.
Hükümdar yanina gelince saga sola bakmaya
baslamis ve hükümdar da onun dilegini yerine
getirmemistir. Cünki hükümdar, kendisine verilen
önemin derecesine göre. dilekleri karsilar.
Iste namaz da buna benzer, insan namaza durunca
onun suurundan uzak kaldigi takdirde, kildigi
namaz kabul olunmaz.
Bilesin ki, namaz bir padisah tarafindan verilen
dügün ziyafetine benzer, orada herkese açik,
çesitli tat ve faydasi olan her türlü yiyecek ve
içecek bulunur. Namaz da böyledir. Allah (C.C),
insanlari çesitli davranis ve zikirleri biraraya
getirerek ona davet etmis, ibadetin çesitli
tatlarina birarada kavussunlar diye onlara bu
ibadeti sunmustur. Onun içindeki hareketler
ziyafetteki yemeklere, zikirler ise içeceklere
benzer.
Derler ki namazda onikibin haslet vardir. Sonra
bu onikibin haslet oniki haslette biraraya
getirilmistir. Simdi namaz kilmak isteyen kimse
eksiksiz bir namaz kilmak için bu oniki hasleti
birarada bulundurmak mecburiyetindedir.
Bu oniki hasletin altisi namazdan önce, altisi
da namazin içindedir:
1 — Ilim: Cünki Peygamber'imiz (s.a.v.) «Bilerek
islenen az amel, cahilce islenen çok amelden
daha hayirlidir.» buyurur.
2 — Abdest: Peygamber (s.a.v.)'imiz
«temizlenmeksizin namaz olmaz» buyurmustur.
3 — Elbise: Ulu Allah (C.C): «Ey odemogullari,
her mescidde zinetinizi takinin» buyurur (A´raf
- 31) Buradaki «ziynetinizi takinin» : «her
namaz vakti elbisenizi giyinin.» demektir.
4 — Vakti gözetmek: Ulu Allah (C.C): «Hiç
süphesiz, namaz mü'minler üzerinde vakitleri
belirli bir farzdir.» buyuruyor (Nisa - 103).
5 — Kibleye yönelmek. Ulu Allah (C.C): «Namazda
yüzünü Mescid-i Haram yönüne döndür. Nerede
olursaniz olun, yüzlerinizi çevirin.» buyuruyor.
(Bakara - 144)
6 — Niyyet: Cünki Peygamber (S.A.V)'imiz:
«Ameller niyetlere baglidir. Herkes niyyet
ederse onu elde eder» buyuruyor.
7 — Tekbir almak: Çünki Peygamber (S.A.V)'imiz:
«Tekbir alinca namaz disi her sey haram olur,
selâm verince bu yasak sona erer.» buyuruyor.
8 — Ayakta dikilmek. Nitekim Ulu Allah (C.C):
«Allâh için ayakta dikilerek dua edin.»
buyuruyor. Bu «Ayakta namaz kilin» demektir.
(Bakara - 288)
9 — Fatiha sûresini okumak: Nitekim Ulu Allah
(C.C): «Sonra Kur'ân'dan kolayiniza geleni
okuyun» buyuruyor. (Müzemmil - 20)
10 — Rukûa varmak: Nitekim Ulu Allah (C.C): «Namazi
dosdogru kilin, zekât verin ve rukûa varanlar
ile birlikte rukûa varin.» buyuruyor (Bakara -
43).
11 — Secdeye varmak: Nitekim Ulu Allah (C.C):
«Ey mü'minler, rukûa varin, secde edin,
Rabb'inize ibadet edin, hayirli isler isleyin»
buyuruyor. (Hacc - 77)
12 — Tahiyyâtta oturmak: Peygamber'imiz {(s.a.v.).)
«Kisi son secdeden basim kaldirip ettihiyyâtü
okuyacak kadar bir zaman oturunca namazi sona
erer.» buyuruyor.
Iste bu oniki sart biraraya gelince bunlarin
kemâl derecesi kazanabilmesi için mühür
mesabesinde ihlâs gerekir.
Nitekim Ulu Allah (C.C) buyuruyor ki:
«— Kâfirlerin cani sikilsa da dinde yalniz
Allah'a yöneterek ihlâsla O'na dua edin.»
(Mü´minun - 14)
Namazin birinci hasleti ve sarti olan ilim üce
ayrilir:
1 — Namazin farz ve sünnetlerini birbirinden
ayirdedebilmek.
2 — Abdestin farz ve sünnetlerini bitmek. Cünki
bu namazin tamamindandir.
3 — Seytanin tuzaklarini bilip önemle onlara
karsi koymak.
Abdest üç sey sayesinde tamam olur.
1 — Kalbi kin, kiskançlik ve bozukluktan
arindirmak.
2 — Bedeni günahlardan temizlemek.
3 — Abdest âzâla»ini, suyu israf etmeksizin
iyice yikamak.
Elbise de üç sey ile tamam olur:
1 — Kazancin helâl olmasi.
2 — Pislikten arindirilmis olmasi.
3 — Sünnete uygun olmasi, büyüklük taslamak ve
çalim satmak edasi tasimamasi.
Vakti gözetmek dahi su üç sey sayesinde yerine
getirilir:
1 — Vaktin girisini gözetlemek üzere gözün
güneste, ayda ve yildizda olmasi,
2 — Kulagin ezanda olmasi.
> 3 —- Kalbin daima vaktin girmesini düsünür
halde bulunmasi.
Kibleye durmak da üç sey sayesinde eksiksiz
olur:
1 — Yüzünü kibleye çevirmek.
2 — Kalbini Allah (C.C)'a yöneltmek.
3 — Allah (C.C)'dan korku duyarak nefsi küçük
görmek.
Niyet de üç sey sayesinde kemâl vasfi kazanir:
1 — Hangi namazi kildigini bilmek.
2 — Allah (C.C)'in huzurunda durdugunu, O'nun
seni gördügünü bilerek çekingenlik duygusu
içinde dikilmek.
3 — Allah (C.C)'in senin kalbinde sakli tuttugun
her duyguyu bildigini bilerek dünya ile ilgili
düsüncelerden uzak durmak.
Tekbir'in eksiksiz olmasi da üç seye baglidir:
1 — Kararli ve dogru bir tekbir getirmek,
2 — Ellerini kulak hizasina kadar kaldirmak.
3 — Uyanik bir kalble ve hürmet edasi tasiyarak
tekbir almak.
Ayakta dikilmenin (Kiyamin) kâmil olabilmesi de
üç seye dayanir:
1 — Gözlerini secde yerine dikmek.
2 — Kalbini Allah (C.C)'a vermek.
3 — Saga - sola bakinmamak.
Kur-an´i Kerim okumanin kusursuzlugu da üç sarta
baglidir:
Ettehiyât'a oturmanin kusursuzlugu da üc seye
baglidir:
1 — Sag ayaginin bilekten asagisini bükerek sol
ayak üzerine oturmak,
2 — Hürmet Içinde Ettehiyyatü'yü okumak, kendin
ve bütün müminler icin duâ etmek.
3 — Âdabina uyarak selâm vermektir. Âdaba uygun
selâm da saga verdigin selâmin o tarafta bulunan
koruyucu melekler ile, erkek ve kadin müminlere
oldugunu, sola verdigin selâmin da yine soldaki
koruyucu meleklere, erkek ve kadin mü'minlere
yöneldigini suurlu bir niyetle yapmana baglidir.
Kusursuz ihlâs da üç seye baglidir:
1 — Kildigin namazla insanlarin teveccühünü
degil, Allah (C.C)'in rizasini aramak.
2 — Basariyi Allah (C.C)'dan bilmek.
3 — Kiyamet Günü'ne götüresiye kadar namazi
korumak. Çünki Ulu Allah (C.C): «iyilik isleyen»
dememis, «iyilik getiren» buyurmustur.